Hệ thống an toàn thiết bị - SIS là gì? SIS có vai trò như thế nào? Và có phải tất cả các nhà máy đều cần hệ thống an toàn thiết bị hay không? 

Nội dung bài viết dưới đây sẽ trả lời các thắc mắc đó cho bạn. 

Hệ thống an toàn thiết bị là gì?

Môi trường hoạt động trong các nhà máy công nghiệp luôn tiềm ẩn những nguy cơ rủ ro lớn. Đặc biệt trong đó một số ngành lĩnh vực có tính nguy hiểm cao như là nhà máy hóa chất, lọc dầu, nén khí,...Đây cũng chính là một trong những nguyên nhân chính dẫn tới sự ra đời của hệ thống an toàn thiết bị.

Hệ thống an toàn thiết bị (tên tiếng Anh là: Safety Instrumented Systems - SIS) là hệ thống có chức năng chịu tránh nhiệm về an toàn vận hành. Trong tình trạng khẩn cấp hoặc vận hành vượt ngưỡng an toàn, SIS sẽ tự động cảnh báo và đặt nhà máy ở điều kiện an toàn, thậm chí là chuyển chế độ tắt máy ngừng hoạt động. Mục đích chính là tránh các tai nạn bên trong và bên ngoài nhà máy, chẳng hạn như cháy, nổ,rò rỉ khí, tràn bồn chứa, hư hỏng thiết bị, bảo vệ sản xuất và tài sản. Hơn thế nữa là tránh rủi ro về tính mạng, sức khỏe cá nhân lao động, tổ chức và các tác động đến cộng đồng.

Rỏ rỉ khí trong nhà máy công nghiệp (Ảnh minh họa - nguồn Internet)

Tuy nhiên chúng ta cần hiểu rõ điều này, không có một hệ thống an toàn nào là tuyệt đối. SIS chỉ mang tính chất tương đối, nhưng giá trị an toàn của SIS vẫn là vô cùng lớn và đáng tin cậy đối với các nhà máy tự động hóa, khu vực nguy hiểm.

Thành phần cơ bản của hệ thống an toàn thiết bị (SIS)

Cấu tạo cơ bản của SIS gồm các bộ phận:

• Cảm biến: với chức năng phát hiện những bất thường trong quá trình hoạt động. Thiết bị cảm biến ở đây có thể là áp suất, nhiệt độ, dò rỉ khí, hóa chất, chất lỏng
• Bộ lập trình logic, bộ xử lý: nhận tín hiệu từ cảm biến và sẽ tiến hành xác định rõ tình trạng đang diễn ra. Cuối cùng là đưa ra quyết định hành động (có hoặc không).
• Phần tử cuối cùng: là các thiết bị chấp hành trong hệ thống có thể là van, bơm, thiết bị đang hoạt động khác. Trong trường hợp sự cố xảy ra, phần tử cuối cùng nhận lệch điều khiển từ bộ xử lý trung tâm.

Các bộ phận trong hệ thống hoạt động nhịp nhàng với tốc độ xử lý rất nhanh, tránh làm chậm trễ trong các tình hướng cấp bách. 

Lĩnh vực ứng dụng hệ thống an toàn thiết bị

SIS là công cụ an toàn được ứng dụng rộng rãi trong các ngành như:

• Sản xuất hóa chất
• Khai thác & chế biến dầu khí
• Khai thác mỏ
• Khí nén
• Nhà máy sản xuất thực phẩm, đồ uống
• Các nhà máy sản xuất tự động hóa, hay nhà máy có môi trường hoạt động tiềm ẩn nguy hiểm cao

Ứng dụng SIS trong hệ nhà máy sản xuất tự động hóa (Nguồn Internet)

Trang thiết bị cụ thể của SIS sẽ được xác định phụ thuộc vào đặc tính hoạt động của nhà máy lắp đặt. Và hệ thống an toàn thiết bị có thể được gọi bằng các tên khác nhau như:

• Hệ thống dừng khẩn cấp
• Hệ thống ngắt an toàn
• Hệ thống khóa liên động an toàn
• Hệ thống bảo vệ thiết bị
• Hệ thống dò khí và lửa

Tóm lại, trang bị hệ thống an toàn thiết bị là nhu cầu cần thiết để giảm thiểu rủ ro, sự cố gây ảnh hưởng nghiêm trọng, tổn hại đến đến người và tài sản.